آبای جان - گیل آوایی

آبای جان

وختی باهارا فوتورکستَد

موردابه دیل خون بوارست

تی جوخوفتنه خلوته جا

دریا ایجگره بو یو جنگله تاسیانی.

تی پا مته بمانست شله فورشانه سر

دریا دیل بترکست

وختی تی اوخان

مایاقا[1] دوارست!

تی بوشو پسی

مالا مالا بمانست

انزلی انزلی

شورم  شورم چوم چوما نتانه فاندرستن

ویریز ابای

تی نامه جا

دشته وا، زای وارگانه زاله بترک!

بازام تی یاده

بازام تی داده

آ خاکه اوروش کودن

وخته میدان دکفتن

مرگ ایدفا!

شیون ایدفا!

فارسی: 

آبای[2] جان
وقتی به بهار یورش بردند
دلِ مرداب خون بارید
از پنهان شدنت در پنهانگاه
ضجۀ دریا بود وُ دلتنگیِ جنگل
جای پای تو ماند بر ماسه های نرم
دلِ دریا ترکید
وقتی هوار تو
از میانۀ دریا گذشت!
پس از رفتنت
مالا[3] مالا ماند
انزلی انزلی
مه مه است چشم چشم را نمی تواند دیدن
برخیز آبای
از اسم تو
دشته وا[4] ، بچه می اندازد، از هراس دل ترکیدن
باز یاد توست
باز دادِ توست
سوگدلشوره کردنِ این خاک
وقت میدان آمدن است
مرگ یک بار
شیون یک بار
.

---

[1] آبای در انزلی به پسر می گویند.

[2] مایاق اسمی ست که در بخشی از دورهای دریا گفته می شود جایی که آب دریا نسبت به نزدیکی ساحل، زلالتر و شفافتر است.

[3] در انزلی به ماهیگر مالا می گویند

[4] بادهای دریا در انزلی هرکدام اسمی دارند که به تناسب جهتی که می وزند، نام گذاری شدند. دشته وا یکی از آنهاست

گیلیکی فریاد - گیل آوایی

فتاشته جنگلا

باد دو وِه

بیداد اوخان به

ارسو وارشانه جا

آه

بادا دواره

وارش وارش جنگل سبزا به دو واره

جنگل خوسانه دابه جنگل دکفتن

مرگ ایدفا

شیونام!

فارسی:

جنگلِ بریده شده را

باد می دوَد

بیداد پژواک می شود
از بارانهای اشک

آه

بر باد فائق می آید
باران باران جنگل سبز می شود باز

جنگلی ها را رسم است به جنگل زدن

مرگ یک بار

شیون هم.

کولی گیرِ هلندی = ماهیگیر هلندی

اینقدر دلم می خواست به این هلندی می گفتم: هرتاقرماق بدسا انزلی مالا نیگیدی = هر قلاب ماهی بدست گرفته ای را ماهیگیر انزلی نمی گویند

و چقدر خوش به حالم می شد اگر جواب می داد: بوشو بدا باد بایه = برو بگذار باد بیاید = برو جلوی باد را نگیر!!

چند شعر کوتاه گیلکی با برگردان فارسی - گیل آوایی

دریا شو

دریا شو یو طوفان

ایتا دونیا اوخان

پوشت در پوشت

دمرده شبو دیل واترکان

ایتا کونه سو زنه که

آپا اوپا گودن

 برگردان فارسی: 

دریارُو 

دریا رو و طوفان

دنیایی از واخوان

انباشته انبوه

شب غرق شده و دل ترکیدن

این پا کردن شب تاب است

برای سوسو زدن

 گیلیی:

راز

می موشتا وانکون کی دونیا فوگورده

جنگلانا واورس

تسکه دیلانه شب فوقوسانا

فارسی

راز

مشتم نگشا که دنیا به هم می ریزد

اندوه دل شب ستیزان را

از جنگل بپرس

گیلکی:

هاتو کی غورصا خایم دوارم

رویگار خورا لیسکا کونه

فارسی:

تا که می خواهم غصه سر آرم

روزگار بازی اش می گیرد

 گیلکی:

هارای

ایتا دریا دیل پستایی بوگودم

می هارای

طوفان وارگانه

برگردان فارسی:

هوار

یک دریا دل پس انداز کردم

طوفان زایید

از بیم هوار من

 گیلکی:

دریا آوه جا نده

تام توم بزه پوشته

بی چوم پیله

تره خیالا شومه

برگردان فارسی:

از دریا پاسخی نیست

تپه خموش است

بی هیچ چشم بر هم زدنی

به تو می اندیشم

گیلکی:

تاسیانی

خیالو

شبو

آسمانه جیگیفته تی تی

شه بزه جنگلا

جه می اوخان

انهمه تاسیانه

کی وا اوچینه!

برگردان فارسی:

دلتنگی

شب و آسمان دریغ شده از ستاره

عرق سرد بر جنگل نشست

از هوار من

اینهمه دلتنگی را

چه کسی بر می چیند

من عاشقه تی چشمه سیایم بلا می سر - گیل آوایی

من عاشقه تی چشمه سیایم بلا می سر
بی تو هاچینه خاکه هوایم بلا می سر

تی واستی کرا سرخوشمه سبزه بهاری
هیستم جه تی شورم تی فدایم بلا می سر

وختی آیی شب جنگله گیسو بدایی باد
من مسته تی او شور و صفایم بلا می سر

زیبایو لوندی تره بولبول خوانه آواز

بیخود نی یه تیدس هاچینه موشته پلایم بلا می سر

می جانو جهانی تره می دیل کونه پرواز
من سرخوشه تی جولو نیگایم بلا می سر

دریا تویی جنگل تویی می زندگی آتش
عشقی بوخودا من تی فدایم بلا می سر

دونیا می شینه وختی بایی می کشه باناز
آتش کرا بم سورخه طلایم بلامی سر

پاک ول ولا بوم بسکی تره خوانمه آواز
دونیایا دوارست تره من ولوله کایم بلا می سر

فان در گیل آوایی چوتو مسته تی غزلزار
دیوانه منم تی سپره هرتا بلایم بلا می سر

باز وسوسه ای گیلکانه کار دستم داده و دسته گل به آب داده ام! - گیل آوایی

آواز خوش به حالانه ای ست با چاردانه های گیلکی ام
نه قصد آواز خوان بودنم هست نه آواز خوانی! وسوسه ای ست ناگزیر در غربت!
همین
گیل آوایی
پنجشنبه ۱۷ مرداد ۱۳۹۲ - ۸ اوت ۲۰۱۳

چاردانه های گیلکی - گیل آوایی

0

هاچین بشکسه شیشا چی زنی سنگ!؟

بیگیفته دیله ره چی نا بجوز ونگ!

ایچکه چومه ره نا ارسو، دیم هیست،

شبه گوسکا خانه، دیل یاره به تنگ!

فارسی

بیهوده شیشۀ شکسته را چه سنگ می زنی

برای دلِ گرفته چه هست بجز گریه

یک چکه اشک برای چشم هست، گونه هم خیس

برای شب غورباغه می خواند، دل برای یار تنگ می شود

1

دیله بشکسا تنها نان نشا، شا!؟

هواره جانا بی جانان نشا، شا!؟

دمرده بختو، یارام تی مرا قار،

شبانه مستی بی واخان نشا، شا!؟

برگردان فارسی:

دلِ بشکسته را تنها نمی توان گذاشت، می توان!؟

هوارِ جان را بی جانان نمی توان، می توان!؟

بختِ خفه شده( غرق شده) یار هم با تو قهر،

شبها مستی بی واخوان نمی توان، می توان!؟

2

دوسته باله کی پروازه شه خاب

اونی کی لاما به  راشون کونه داب

نیگیفته دیل نانه ارسو یو ونگ، ناک

دیله بشکسته با غورصه خوره تاب!

فارسی

کسی که بالش بسته است برای پرواز بخواب می رود

آن که فلج است راه رفتن را رسم می کند

دلی که نگرفته، اشک، گریه، هق هق( بغض) نمی داند

دلِ شکسته با غصه تاب می خورد

3

می دیل دریا، چومه توفان ولانه

خیاله لی شا لاته مئن فورانه!

بوبوستم ده پلاپچ، جه چومه کار

دیلا های چو زنه ارسُو دُو وانه!

فارسی

دلم دریا، توفانِ چشم نمی گذارد

گوسالۀ خیال را در دشتِ رها شده، می دواند.

شدم مستمع آزاد! از کار چشمم

دلم را هی تحریک می کند ارسو را جاری می کند.

4

گمه حافظ بوشو ده فال بی  فال!

بوبوستم یاره دوری جا هاچین لال

بدا هر چی ببه  کورم کلاچم

اسا کی کیشکایه دیل دوری یام شال

فارسی

می گویم حافظ برو دیگر فال بی فال

از دست دوری واقعا شده ام لال

بگذار هر چه پیش بیاید چشم بسته باداباد

حالا که دل جوجه وُ و دوری شغال است!

5

می دیل تنگه می رشتِه، می روباره!

ساغرسازان، ککج، سیره، کواره!

روخانه جانشورا  یو اشغالی واز!!!!

روباره گوسکا، لانتی، کره ماره!!!!

فارسی

دلم تنگ است برای رشتِ من، رودخانۀ شهرم( "روبار" رودخانه ای در شهر رشت است)

ساغریسازان( محله ای در رشت)، ککج=شاهی، سیره=برای سیر، کواره= برای تره

برای شنا کردن در رودخانه و پریدن ناشیانه و چاردست و پا در آب!!!

برای غورباغه، مار، کره مارِ روبار، کره مار یا کره روف= اسم فارسی اش را نمی دانم ولی یک جور مارِ بی آزار و غیر سمی در گیلان است!>چه جانی کندم برای این ترجمه!؟
6

بازام می دیل بوبو رشته هوایی

هاچین تورا بو گه غوربت چرایی!؟

منام قاقا بومه جه می دیله کار

هاما نه دیمه گیره گیر آوایی

نیگیره هیشکسه جوز گیل آوایی!!!!

فارسی

باز دلم برای رشت هوایی شده

همینطور دیوانه شده می گوید غربت چرا هستی!؟

من هم حیران مانده ام از کار دلم

همه را کنار می نهد می گیرد گیل آوایی را (به هیچ کس گیر نمی دهد بجز گیل آوایی!!!

یکشنبه ۶ مرداد ۱۳۹۲ تهران ۲۳:۵۹ - ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۳

7

دیلا گم وسته غورصه ده بوشو خاب

چومه ارسو دیمه سر پاک خوره تاب

واویلان ده مرا آ ول وله زاک

مرا گه تو بوشو تی کشکا بساب!

فارسی

به دل می گویم بس است غصه دیگر برو بخواب

دیگر اشک چشم روی گونه تاب می خورد

به من چپکی نگاه می کند این بچۀ زرتخ!!!!

می گوید تو برو کشکت را بساب!

8

توگی واشکستا  بوم، می ریشا چی گی!

می دوشمن سنگه، پس می تیشا چی گی!

گیرم الله یو آیان تی طرفدار،

می یارانه اهورا پیشا چی گی!

فارسی

می گویی در هم شکسته شده ام، ریشۀ  مرا چه می گویی!

دشمنِ من سنگ است، پس تیشه مرا چه می گویی!

گیرم که الله وُ آیه ها طرفدار تو،

یارانِ اهورا پیشه ام را چه می گویی!

.

آواز گیلکانه ای ست بیاد مادر با تاسیانی مادر - گیل آوایی

ویدئو چاردانه های گیلکی - گیل آوایی

persian-folks-poetry-gilaki-gilavaeiچاردانه های گیلکی - گیل آوایی from GilAvaeiگیل آوایی on Vimeo.

ویدئو آوازگیلکی چاردانه های گیلکی - گیل آوایی

چاردانه های گیلکی همراه با سنتور

چادرانه ها گیلکی - گیل آواییpersian-folks-gilakigilavaei from GilAvaeiگیل آوایی on Vimeo.

خواندن چاردانه های گیلکی - گیل آوایی

ویدئو: خواندن چند چاردانه گیلکی - گیل آوایی

چاردانه های گیلکی-گیل آواییpersian-filks-poetry from GilAvaeiگیل آوایی on Vimeo.

گیلکی آواز گیلکی چاردانه یان - گیل آوایی

ترانه بسیار دلنشین گیلکی: خورشید خوابه، با صدای زنده یاد پوررضا

چهارتا گیلیکی چاردانه - گیل آوایی

گیلان می چومانه سورمه تی خاکه

واشوستن ارسو جا تی خاکه پاکه

دیمیره هرتا چوم ایسه تی بدخواه

فدایه تی گولاز، گیلانه زاکه

فارسی

سرمۀ چشمانم خاک توست گیلان

با اشک، واشستن خاک پاک توست

غرق شود( خفه شود یا کور شود) هر چشمی که بدخواه توست

فدای سربلندی و افتخار تو، بچۀ گیلان است

گیلان بی تو چی یم، هیچی! آویرم

هاتو بی جا جیگا واستی دیمیرم

تویی می ماره خاک، می ریشه، می جا

تی امرا زنده یم، سبزم، نیمیرم

فارسی

گیلان بی تو چه هستم، هیچ، گم شده ام.

همینطور به جا و مکان باید پژمرده بشوم

تو خاکِ ماری ام هستی، ریشۀ من، جای من

با تو زنده ام، سبزم، نمی میرم

.

مرا ده وامرازه بی تو بشم خواب

می گیلانه کرا می چوم پوره آب

هاتو ارسو فی وه جه دیل کشم آه

می دیل واهیله بسکی دوری یه داب

فارسی

دیگر به من نمی چسبد( جور نمی آید، افتخاری ندارد) بی تو خواب بروم

برای گیلانِ من، چشمم پر از آب است

همینطور اشک می ریزد، از دل آه می کشم

دلم دیوانه شده از بس که دوری رسم است

.

بشم هر جا ببم اهله جهانی

ببم سورخو سیا زرد، بی خانه مانی

گیرم دونیا ببه بی مرز، بی نام

نمه دیمه، هاتورشتی دوخانی

فارسی

هرجا بروم، شهروند جهانی بشوم

سرخ و سیاه وزرد، بی خانمان بشوم

فرض می کنم دنبا بی مرز و بی نام شود

همه را کنار می گذارم وقتی مرا رشتی صدا می زنی