۰۷ آذر ۱۳۹۳

یاران بایید کی مرا ارسو پاک ببرد - گیل آوایی

یاران بایید کی مرا ارسو پاک ببرد
دریا بوبوسته می چوم می دیلام دمرد

آنقد کی دیل بنالست تاسیانی جا
های ونگ زنه مرا گه وسته ده واگرد

راشی آویره،  آویرم، اسیر ابیر
شورم بیگفت چوما سوجمه سرده سرده سرد

آی دیل دیمیر تو جه زاری کی ونگو داد
هرماله نیشتاوه، کری یه دوشمنه شگرد

آخر بتن نیگیفت ترا بوبو بیگانه جا تی خاک
تی خاکا دیل بزن تی دیله مئن تی خاک نمرد

واهیل بوبوسته می دیل غوربتانه  غرب
آی شرقه آفتاب بتاب ببرم دوشمنه نبرد

می دیل خوشه می جیوانانه پا به راه
دوشمن سوجان بوکودد، تو بازین واگرد!

*
آی گیل آوایی تو بِس هانده غریبی چوم  به راه
غوربته دابه همیشک دیلسوجانی دیلدمرد! 
فارسی
یاران بیایید که اشک مرا برده است
دریا شده چشمم دلم هم غرق شده است
آنقدر که دل نالید همه جا تاسیان است
هی گریه می کند به من می گوید بس است برگرد
راه گم است، گم شده ام، اسیرم
مه گرفته چشم را سردِ سردِ سرد می سوزم
ای دل غرق شو از زاری که گریه و داد
بندرت می شنود، کری شگردِ دشمن است
آخر به تن نگرفت ترا، خاکت جای بیگانه  شد
در دلت خاکت را در آغوش بگیر ناز بده، خاکت نمرده
سرگشته شده دلم عربتانۀ غرب
ای آفتابِ شرق بتاب، نبردِ با دشمن را ببرم( پیروز شوم)
دلم خوش است جوانانم پا به راهند
وقتی دشمن سوزان راه انداختند، بعد برگرد
*
آی گیل آوایی تو غریبانه چشم به راه بمان
رسم غربت است همیشه در دلسوزی دل غرق شده است

 .

سه تا گیلیکی چاردانه فارسی واگردانه مرا - گیل آوایی

1
خیاله کوترا هانده سرا دام!
واکودم یادانه بالا،  پرا دام!
پیالا دس بیگیفت هانده ایسم قاق
نیمیزگیره چومه ارسُو، گرا دام!
فارسی
کبوتر خیال را باز رها کردم
بالِ یادها را باز کردم، پرواز دادم
پیاله به دست گرفته، مات هستم
اشکِ چشم نیمه باز را روان کردم!

2
می ونگا کی دانه اونکی ایسه قاق
اونی کی واهیله خو دیل داره داغ
مثاله داره وارجین بشکسه خال
هاچین خون وارشه هی جا ناره ساق!

فارسی
گریه ام را چه کسی می داند آن کس که حیران است
آن کس که سرگشته است در دلش داغ دارد
مانند درختی که خُرد و هیزم شده،  شاخه اش شکسته
فقط خون باران است، هیچ جای سالم ندارد.

3
شبانا پیسخاله دیلا زنی چو
مثاله ول بیگیفت چولا زنی فو
گیره ول سر فوروز آره تی رافا
نانی سوجه سیا به میثله تی مو
فارسی
شبها دل کوچک را تحریک می کنی
مانند چوب کبریت آتش گرفته فوت می زنی
شعله می گیرد و سر فرود آورده چشم به راه تو

نمی دانی می سوزد، سیاه می شود مانند موی تو
.

۰۶ آذر ۱۳۹۳

چارتا گیلیکی هاسا شعر، فارسی واگردانه مرا - گیل آوایی


منو تاسیانی
داره نقله یو بادا دیل دوستن
ولگ فیشانو
بی ولگی زمستان!

فارسی:

من وُ دلتنگی
ماجرای درخت است وُ دل بستن به باد
برگریزان وُ زمستانِ بی برگی!

2

دوچکسته
واپیچسته
راشی دوار

سایه یو من
فاکش فاکش
کشاشو
بی سیوایی!

هان!

فارسی:

چسبیده
پیچیده
در راه بودن/رفتن/گذشتن

سایه وُ من
کشان کشان
در آغوشِ هم وُ
بی جدایی!

همین!


3

راشی بی را دوار
داره لچچه خالی چیچینی قوپپه  یو
ایتا آسه مان بی چی چی نی، بی پر، بی پرکشئن!

تنایی دابه چوم برایی!

فارسی:

راهِ بی رهگذر
بالای درخت، لانۀ خالی گنجشک وُ
یک آسمان بدون گنجشک، بدونِ پر، بدونِ پر کشیدن
.
رسم تنهایی ست چشم به راهی!

4

دارا واچکستن
زاکی دابه یو ول وله گی!

باغ هاچین
راسته دیفاره مرا
رخشان کشه!

فارسی:
از درخت بالا رفتن
رسم بچگی ست وُ بازیگوشی کردن!

باغ بیهوده
با دیوار بلند

شکلک در می آورد!
.

۰۵ آذر ۱۳۹۳

شاعره حالام هاچین موجانه دریایا مانه - گیل آوایی

شاعره حالام هاچین موجانه دریایا مانه
شه، آیه، باده مرا پاک گیسو افشانا مانه

شاعری تامتوما زئنه باده دس دانه خیال
خابو بیداری میان دارو درختانا مانه

جنگله جنگل هاچین اوخان به دیلو قاقه قاق
داره ولگانا مانه شورم بیگیفت خالا مانه

شاعری چیسه آخه!؟، واهیلا بوستن، گورشه کا
گاگلف دیلخوشو گایی چومه اشکانا مانه

شاعری شوره شراره شورمه حایف حایف حایف!
جانسوجانه دیلمانی سوجه آوازا مانه

تا نوسوجه شعره رابه کی نیبه جه دیلو جان
سوجه سازه شاعری، شاعر خو شعرانا مانه

شاعری وصفا چی گفتن، پاک شکمدار!، پا به ما!
شعرا زاستن شاعره کاره، شکمدارا مانه!

شاعره گب گاگلف گورخانا به پور طمطراق!
شاعره گردن ولی نازوک تی مویانا مانه!

گیل آوایی تام بزن وان کف هاچینه شاعرا
شاعری تی کار نی یه، شاعر خو کارانا مانه!
برگردان فارسی:
حالِ شاعر هم درست مانند موجهای دریا را می ماند
می رود می آید با باد مانند گیسوی افشان را می ماند
شاعری سکوت کردن، خیال را به دست باد دادن است
میان خواب و بیداری درختها  را می ماند
جنگل است جنگل، درست واخوان به دل، حیران
برگ درخت را می ماند شاخۀ مه گرفته را می ماند
شاعری چه هست آخر!؟ حیران شدن، داغِ داغ
گاهگاهی دل خوشی وُ گاهی اشک چشم را می ماند
شاعری شور است، شرار است، مه است، حیف حیف حیف
جانسوز دیلمانی، سوزِ آواز را می ماند
تا نسوزد، شعر از دل و جان تراوش نمی کند
سوز ساز است شاعری، شاعر مانند شعرهایش می ماند
وصف شاعر را چه گفتن درست مانند باردار( حامله ) است و پا به ماه
زاییدنِ شعر کارِ شاعر است، باردارها را می ماند.
حرف شاعر گاهگاه مانند رعد است پُر طمطراق
گردن شاعر نازک است موهای ترا می ماند
گیل آوایی ساکت شو بیهوده به شاعر گیر نده
شاعری کار تو نیست، شاعر کارهای خودش را می ماند

 .

۲۴ آبان ۱۳۹۳

آویری=گم شدگی - گیلداستان با برگردان فارسی - گیل آوایی

ایتا قسمت جه " آویری"
>>>> دو واره نمه خستگه می کوله سر.
ایسان، دمردنه. شون، زنده بُون.
 بکف ویریز، بکف ویریزام بوبوست واستی شون. بوشوییمی یام.
ها رایا کی امی پئر بوشو آمی مار بوشو آمی پئره پئر؛ بوشو،
منام شوندرم راشی یا دوارمه.
زیبیل می حرفانا ایتا ایتا خو تک داره،
چانچو والای بوخورده داره می بوگو بیشتاوانا مرا پا به پا بوستن.
ویریس می آرزونا توشکه توشکه سر بیشمارده داره، ایتا ایتا، هیزار هیزار، ناجه بوبوست.
ها چل می پئره پا ماله بو، ها هیسته واش می ماره پابرانده شونو دپاچست. ها راشه، اونه شه بزه واشانه مرا، دوارست بوارست دکالست، زیمینا مهربانی باموخته یو آفه تابا بی دریغ بون.
ها زیمین
ها خاک
ها آسه مان
ها روخان
ها آب
ها نُوب
ها گوسکا
ها لانتی
ها واش
ها بیجار
ها باغ
ها دار و شونو آمون
ها بکف ویریز.
بوشوده باموده بیگیفتد ببردد بوکشتد بداشتد فتاشتد .....

هاتو سالانه سال بامو بوشو یو پنبه رسه تو بی یا بیجیر من برسه، بوبوسته نقله من تو آما، اکه بکف اکه ویریز من تو اماییم بازام ها خاک، ها راشی، ها چل، ها گیل گوده اگه کی آپار آپار پاتانا جیجا بوکود. کی چی دانه آکِه به! چوتو به! چره به! هاتو ایوار وابخوبا بوسته نبوسته! فان دری کی روزیگار ایجور آدما دخشارده داره کی اونه پنجه ماله آدمه دیمه سر ناها تا آدمه چارچرخ هاوا ببه.
گی نه!؟ ان خط ان نشان! ایوار ترا حالی به کی ده نه واگردسنه دیلا داری نا شونه ......

۱۳ آبان ۱۳۹۳

واهیلی = سرگشتگی - مجموعه ای از شعرهای گیلکی با برگردان فارسی - گیل آوایی


این مجموعه شعر با فورمات پی دی اف در سایت مدیافایر بارگذاری و منتشر شده است. 

می خوره، منبر سوجانه، مردومازار، گنده واشه شونده شوند! - گیل آوایی

می خوره، مینبر سوجانه، 
مردوم آزار، 
گنده واشه 
شونده شوند!،
اون کیسه کی موفت خوره، 
قورآنا خانه 
توندا توند!؟
تا بوگفت مالم آ حرفا 
خو کلاسا فاندرست،
ایصدا هاممه بوگوفتد:
 اون آخونده اون آخوند!!!
فارسی
می می خورد منبر می سوزاند 
مردم آزار است،
علف هرز
بدبو، گیاه سمی
او کیست که مفت می خورد، 
قرآن را 
تند تند می خواند!؟
تا این حرف را معلم  گفت و به کلاس خود چشم دوخت
یک صدا همه گفتند:
 او آخوند است او آخوند!


گنده واش همان علف هرز است.
شوند در گیلان به گیاه بدبویی گفته می شود که دانه های سمی و سیاهی میوه آن است و بیشتر بصورت انبوه یا بیشه می روید.